Mohs Hardness Scale เป็นวิธีเปรียบเทียบในการวัดความต้านรอยขีดข่วน หรือถ้าจะอธิบายให้ง่ายกว่านั้นคือ เมื่อนำวัตถุ 2 ชิ้นมาขูดกัน วัตถุที่อ่อนนุ่มกว่าจะเกิดรอย แต่วัตถุที่แข็งจะไม่เกิดรอยนั่นเอง โดย Mohs นั่นมีอยู่ 10 สเกลด้วยกัน โดยที่ ทัลก์(Talc) นั้นมีค่า่ Mohs อยู่ที่ 1 หรือก็คือ อ่อนที่สุด ในขณะที่เพชรนั้นมีค่าความแข็งมากที่สุด โดยมีค่า Mohs อยู่ที่ 10
Mohs Hardness Scale ถูกคิดค้นขึ้นในปี 1812 โดย Friedrich Mohs ซึ่งเขาเป็นนักธรณีวิทยาชาวเยอรมัน เขาตระหนักถึงความจำเป็นในการจำแนกแร่ธาตุ เขาจึงจำแนกแร่ธาตุต่าง ๆ ออกตามความแข็ง โดยการนำมาวัตถุต่าง ๆ 2 อย่างมาขูดกัน
เปรียบเทียบค่า Mosh
1. ทัลก์ (Talc) – ความแข็งระดับ 1: เป็นแร่ที่อ่อนที่สุด ใช้ในการทำแป้งทาตัว
2. ยิปซัม (Gypsum) – ความแข็งระดับ 2: สามารถขูดได้ด้วยเล็บมือ
3. แคลไซต์ (Calcite) – ความแข็งระดับ 3: สามารถขูดได้ด้วยเหรียญทองแดง
4. ฟลูออไรต์ (Fluorite) – ความแข็งระดับ 4: สามารถขูดได้ด้วยตะปูเหล็กธรรมดา
5. อะพาไทต์ (Apatite) – ความแข็งระดับ 5: สามารถขูดได้ด้วยมีดหรือใบมีดที่ใช้ในครัว
6. เฟลด์สปาร์ (Orthoclase Feldspar) – ความแข็งระดับ 6: สามารถขูดได้ด้วยแก้วหน้าต่าง
7. ควอตซ์ (Quartz) – ความแข็งระดับ 7: สามารถขูดได้ด้วยใบมีดเหล็กกล้าหรือเครื่องมือที่ทำจากเหล็กกล้า
8. โทแพซ (Topaz) – ความแข็งระดับ 8: สามารถขูดได้ด้วยดอกสว่านที่ใช้สำหรับเจาะกระเบื้องและแก้ว
9. คอรันดัม (Corundum) – ความแข็งระดับ 9: สามารถขูดได้ด้วยกระดาษทรายที่ใช้ในงานขัดโลหะและแก้ว
10. เพชร (Diamond) – ความแข็งระดับ 10: เป็นแร่ที่แข็งที่สุด ใช้ในการตัดหรือเจาะวัสดุที่แข็งมาก
การใช้งาน
การใช้ในอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ: เมื่อต้องการออกแบบเครื่องประดับ เช่นการ ขัด ตัด แต่ง ถู ก็จำเป็นต้องเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสม เพื่อไม่ให้อัญมณีหรือเครื่องประดับ เสียหาย หรือให้สามารถตกแต่งชิ้นงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และใช้ในการดูแลอัญมณี
ใช้ในการศึกษา: Mohs Hardness Scale เป็นเครื่องมือเบื้องต้นในการเรียนรู้เกี่ยวกับแร่ ด้วยความใช้งานง่าย ไม่ซับซ้อนจนเกินไปเหมาะสำหรับผู้เริ่มต้น
ข้อจำกัด
Mohs Hardness Scale ถึงแม้จะใช้งานง่าย แต่ขาดความแม่นยำ เนื่องจากสเกลมีเพียง 10 ระดับ แต่ละระดับวัดจากการนำมาขูดกันเท่านั้น ทำให้ไม่ทราบถึงความแตกต่างของวัตถุทั้ง 2 ชิ้นอย่างแท้จริง ตัวอย่างเช่น เพชรที่มีระดับความแข็งอยู่ที่ 10 Mohs คอรันดัม มีความแข็งอยู่ที่ 9 Mohs ซึ่งในความเป็นจริง เพชรแข็งกว่าคอรันดัมหลายเท่า
